DALEM

Peter van Vlerken   

Straat

Meneer Dalem zou ze niet graag de kost geven, de snobs en de poseurs die de kunst
omarmden om niet van de straat te lijken. Hij zag ze op vernissages van tentoonstellingen, de interessantdoeners die bij de eenvoudigste vraag door de mand vielen, op lezingen van schrijvers en dichters, de zogenaamde belezen intellectuelen voor wie boeken geen geheimen meer hadden, en tijdens concerten de kenners van de klassieke muziek – de ergsten van allemaal -, die precies meenden te weten wanneer er geklapt mocht worden en wanneer niet en die je met hun geborneerde blik de grond in boorden als je met je applaus ernaast zat.
Van de weeromstuit deed Dalem graag of hij juist wel van de straat was en dat zelfs in overdreven mate, wat natuurlijk ook een soort snobisme of geposeerdheid was. Maar het gaf hem zo’n vrij gevoel de onwetende boerenlul uit te hangen tussen bijvoorbeeld het sophisticated toneelpubliek, dat hij het soms niet kon laten.
Enkele jaren geleden pleitte een groepje schrijvers en critici voor een soort literatuur die wat minder verheven en wat meer van de straat was. Dat pleidooi was Dalem uit het hart gegrepen. Met name de poëzie mocht zich best een beetje vaker op de begane grond tussen de gewone mensen begeven. Alleen al daarom was Dalem een fan van Hans van de Waarsenburg, de onlangs met de Helmondse literaire oeuvreprijs gelauwerde dichter. Hij schreef een vers over de Koninginnewal:


In zijn blauwvalies herinnert
De jongen wegen en scapulieren
Vroeg neon buigt er het glas van de
Droom, zondig speeksel tast in
Lommerrijke avonden. Alles ligt klaar


Op de Zuidwal: de zee, de reizen
De kazige schimmel van de nacht
De omkeerbaarheid van het woord
De luchtspiegeling van de dood
En altijd late nazang in het oor.

Van de Waarsenburg schreef ook ooit een gedicht over een Eindhovense straat:

In deemster tast je
Dommel draagt het aan
Zo verschijnt de liefste
Fietsend door de Parklaan
Zijden kuiten, zwarte schemer
Ogenblik, dat blijft bestaan
De liefste,
Fietsend door de Parklaan

Weliswaar was het een gedicht over een straat waar veel snobs woonden, maar Dalem had het toch het mooiste gevonden dat ooit over Eindhoven was geschreven.


(Bron: Eindhovens Dagblad, 6 november 2004)